17 مسافران قبله باعث شده تا سازمان حج و زيارت، از تعداد خدمۀ كاروانها كاسته و بر تعداد زائران بيفزايد.
به يقين با رويكرد جديد سازمان حج و زيارت، نه تنها امر خدمترسانى به زائران، بهويژه سالمندان، بيماران و معلولان با مشكل روبهرو خواهد شد، بلكه زائران ديگر نيز از اين امر آسيب خواهند ديد. از طرفى مسئولان نيز از اهداف واقعى حج و زيارت غافل خواهند شد.
با اين حال مىتوان با تقويت اصل تعاون و هميارى در ميان زائران حج و زيارت و مديران و مسئولان كاروانها بر اين مشكلات غلبه كرد و روح همدلى و همكارى را بر كالبد و انديشه زائران دميد.
تعاون در آموزههاى دينى اسلام
تعاون زيربناى تمام اديان الهى، به ويژه دين مبين اسلام است. دينِ بدون تعاون، مفهومى ندارد؛ زيرا كمترين هدف هر دينى ايجاد روحيه همكارى ميان مردم است. اگر دين نتواند به اين مهم دست يابد، مفهوم استقرار منافع مادى و معنوى مشترك در ميان پيروان آن، از بين مىرود و ارزش اجتماعى خود را از دست مىدهد. از سوى ديگر، مشاركت و تعاون مردم در جامعه اسلامى، براى برطرف كردن نيازهاى اجتماعى، تكليفى بس مهم است كه ترديدى در آن راه نيست. در آموزههاى اسلامى براى