100
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ را ننوشتيد و آن دو را در زمره هفت سوره طولانى گذاشتيد»؟
عثمان گفت: «همواره سورههاى طولانى بر رسول خدا(ص) نازل مىشد و هنگامى كه آيهاى بر آن حضرت نازل مىشد، برخى از نويسندگان را فرامىخواند و مىفرمود: «اين آيات را در
سورههايى كه در آن چنين و چنان ذكر شده است، قرار دهيد»، و انفال از نخستين سورههاى نازلشده در مدينه، و برائت از آخرين سورههاى نازلشده قرآن بود و ماجراى آن دو شبيه هم بود. ازاينرو گمان كردم كه برائت از انفال محسوب مىشود. رسول خدا رحلت كرد. ولى براى ما بيان نفرمود كه سوره برائت از سوره انفال است. به همين دليل آن دو را كنار هم قرار دادم و ميان آن دو بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ را ننوشتم و آنها را در زمره هفت سوره طولانى قرار دادم».
بر اساس آنچه از اين روايت ظاهر مىشود و از ابنجبير نيز روايت شده است، مقصود از هفت سوره طولانى، بقره، آلعمران، نساء، مائده، انعام، اعراف و يونس است كه در گردآورى نخست به همين ترتيب نهاده شده بودند. سپس عثمان اين ترتيب را تغيير داد و انفال را كه از «مثانى»، و برائت را كه از «مئين» است پيش از مثانى، و هر دو را بين اعراف و يونس قرار داد و انفال را بر برائت مقدم داشت.
تفاوت ميان دو گردآورى
رواياتى كه در اين فصل وارد شده، مشهورترين روايات صحيح و غيرصحيحى است كه در موضوع گردآورى قرآن و تأليف وارد شده