153
امكان عصمت، آرى يا نه؟
با توجه به برخوردارى انسان از قواى شهوت و غضب به صورت فطرى و غريزى كه ابزارى براى انجام دادن گناهان به شمار مى روند، آيا مى توان از عصمت مطلق سخن گفت؟! آيا عصمت، با انسان بودن سازگار است؟ آيا با وجود چنين قوايى، امكان دسترسى انسان به عصمت علمى و عملى وجود دارد؟! عقيده به عصمت، يعنى عقيده به تغيير ذات و فطرت انسان درحالى‌كه چنين چيزى امكان ندارد. مقتضاى وجود قواى غضب و شهوت اين است كه انسان در برخى حالات مرتكب گناه شود. از طرفى، عصمت، يعنى مصونيت از ارتكاب گناه.
«احمد امين» از اهل سنت معاصر، درباره ناسازگارى عصمت با طبيعت انسان مى نويسد:
انديشۀ عصمت، از اسلام و تعاليم آن به دور است. همچنان‌كه دور از طبيعت انسانى [بوده و با آن ناسازگار] است؛ طبيعتى كه در آن شهوات و خير و شر قرار داده شده و از تمايلات متضاد تشكيل يافته است. فضيلت انسان در اين نيست كه معصوم باشد، بلكه در اين است كه توانايى بر خير و شر را دارد و به سوى هر دو كشيده مى شود و البته در بيشتر اوقات، به