74
بِمٰا شٰاءَ... ؛ «وكسى از علم او آگاه نمىگردد؛ جز به مقدارى كه او بخواهد...». (بقره: 255)
اينك يكايك اين پنج مورد را مورد تحليل و بررسى قرار مىدهيم:
علم به قيامت
خداوند متعال مىفرمايد:
عٰالِمُ الْغَيْبِ فَلاٰ يُظْهِرُ عَلىٰ غَيْبِهِ أَحَداً * إِلاّٰ مَنِ ارْتَضىٰ مِنْ رَسُولٍ ... (جن: 26 و 27)
داناى غيب اوست وهيچ كس را بر اسرار غيبش آگاه نمىسازد، مگر رسولانى كه آنان را برگزيده...
فخر رازى در تفسير اين آيه مىگويد:
انّ الغيب في قوله تعالي: فَلاٰ يُظْهِرُ عَلىٰ غَيْبِهِ أَحَداً ليس عاماً، فنحمله على وقت وقوع القيامة. و يؤيده انّ هذه الآية وقعت بعد قوله تعالي: وَ إِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ مٰا تُوعَدُونَ يعني لاادري وقت وقوع القيامة... . 1
همانا غيب در قول خداوند متعال (پس مطلع نمىسازد بر غيبش احدى را) عام نيست، لذا آن را حمل بر وقت وقوع قيامت مىكنيم. و تأييد مىكند آن را اينكه اين آيه بعد از قول خداوند متعال واقع شده (نمىدانم آيا نزديك است آنچه وعده داده مىشويد) يعنى علم به وقت وقوع قيامت ندارم... .
تفتازانى درباره اين آيه مىگويد: