267اين تصوّر كه اين جمله موجب سستى از رفتن به جهاد مىشود نادرست است، چون پيامبر اكرم(ص) در بيست و هفت غزوه شركت كرد و نزديك به 55 سريه و گروه رزمى اعزام كرد در حالى كه اذان گفتن با اين جمله در عصر او سبب سستى در جهاد و تخلف از جنگ نشد.
چهارم: تثويب (الصّلاة خيرٌ من النّوم) در اذان صبح
تثويب (از ريشه ثابَ يثوبُ) به معناى رجوع به امر براى شتاب به نماز است. مؤذن وقتى مىگويد:
« حي على الصّلاة» ، مردم را به نماز فرا مىخواند. وقتى مىگويد:
«الصّلاة خيرٌ من النوم» ؛ (نماز بهتر از خواب است) دوباره سخنى گفته كه معنايش شتاب به سوى نماز است.
مقصود در اينجا آن است كه روشن شود گفتن
«الصلاة خير من النوم» در اثناى اذان صبح از سوى مؤذّن آيا مشروع است، يا بدعتى است كه پس از پيامبر(ص) به وجود آمده، چون بعضى از مردم آن را در اذان پسنديدهاند، چه تثويب همين باشد، يا مطلق دعوت به نماز، هرچند پس از اتمام اذان، با اين لفظ يا لفظ ديگر. روايات اين بحث متعارض است و نمىتوان همه را به يك معنى برگرداند. اينك انواع اين روايات:
1. آنچه دلالت مىكند كه عبدالله بن زيد آن را در خواب ديد و از آغاز، بخشى از اذان بوده است. گفتيم كه تشريع الهى والاتر از آن است كه از خواب يك صحابى ريشه بگيرد.
2. آنچه دلالت مىكند بلال آن را افزوده و پيامبر(ص) هم پذيرفته