28مىخواست بر سر آنان آورد؟ 1
حقيقت ديگرى كه پژوهشگران معاصر پرده از آن برداشتهاند، اين است كه شواهد و قراين نشان مىدهد كه عبداللّٰه بن سبا از چهرهها و قهرمانهاى ساخته و پرداختۀ قصّه گويان و افسانه سرايان است، تا وسيلۀ سرگرمى حرمسراها و ناز پروردگان باشد، و گرنه روى زمين وجود خارجى نداشتهاند. دكتر طه حسين در كتاب «الفتنة الكبرى» به اين نكته رسيده است، خاورشناسانى چند نيز از او پيروى كردهاند. علاقهمندان به نتيجۀ پژوهش اين بزرگان دربارۀ عبداللّٰه بن سبا به منابع پاورقى رجوع كنند. 2
فرضيۀ دوم :
رنگ و ريشۀ ايرانى تشيّع
براى پيدايش شيعه، فرضيّۀ دوّمى مطرح است كه اختراع خاورشناسان است. آنان معتقدند تشيع، پديدهاى است كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله پيدا شده است، از اين رو درپى علّت و سبب پيدايش آن بر آمدهاند، تا رسيدهاند به اين كه تشيّع، رنگ و ريشۀ ايرانى دارد.
خلاصه اين فرضيه اين است كه مذهب شيعى يك گرايش ايرانى است، زيرا عرب معتقد به آزادى بود و ايرانيان معتقد به پادشاهى و وراثت بودند و معناى انتخاب را نمىدانستند. چون پيامبر صلى الله عليه و آله در گذشت و