25
4 فرضيههاى موهوم پيرامون پيدايش شيعه
روشن شد كه پيدايش مذهب تشيع، پيامد بحث و جدلهاى كلامى يا سياست روزگار نبود، بلكه با پيدايش اسلام پديد آمد، ولى گروهى از تاريخنگاران و مقالهنويسان، چنين ترسيم كردند كه تشيع، موضوعى است كه بر جامعۀ اسلامى پديد آمد، از اين رو در پى يافتن ريشه و آغاز آن بر آمدند. برخى از فرضيههاى مهم را مورد بحث و پاسخگويى قرار مىدهيم.
فرضيۀ نخست:
تشيع، ساخته و پرداختۀ عبداللّٰه بن سبا
طبرى دربارۀ اين توهّم ساختگى مىنويسد:
«يك يهودى به نام عبداللّٰه بن سبا در صنعا، در زمان عثمان اظهار مسلمانى كرد و در بين مسلمانان نفوذ نمود و شروع به رفت و آمد در شهرها و مراكز مسلمانان همچون شام، كوفه، بصره ومصر كرده و بشارت مىداد كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله هم مانند عيسى بن مريم باز خواهد گشت و على عليه السلام وصىّ محمد صلى الله عليه و آله است، آنگونه كه هر پيامبر را جانشينى است. و