56باقى ماندكه مساحت آن حدود دو هزارمتر مربّع بودهاست.
اين وضعيت تا زمان عمربن خطاب بدين گونه بود، امّا به دستور وى خانههاى اطراف كعبه خريدارى و تخريب شد و فضاى اطراف كعبه توسعه پيدا كرد و براى مسجدالحرام، كه تا زمان نزول قرآن و آيۀ: سُبْحٰانَ الَّذِي أَسْرىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى ... 1 نامى از مسجدالحرام نبود، ديوارى كشيده شد.
در آن زمان مساحت مسجدالحرام به حدود سه هزار و ششصد متر مربّع رسيد.
در زمان خليفۀ سوم خانههاى ديگرى در اطراف خريده شد و يا به زور تخريب گرديد و مسجدالحرام توسعه يافت و در اطراف مسجد رواق ها و سايهبان هايى بنا گرديد.
توسعۀ مسجدالحرام در زمان خلفاى ديگر نيز چندين بار صورت گرفت.
مساحت مسجد از دوران عباسيان تا دوران ملك عبد العزيز آل سعود، سى هزار متر مربع بوده است.
در دوران ملك عبدالعزيز حدود صد و سى هزار متر مربع برمساحت آن افزوده شد وتا قبل از توسعۀ اخير توسّط