175همگى منتظر انتقام پيامبر صلى الله عليه و آله بودند و برخود مىلرزيدند.
اذيت و آزارها و شكنجههاى قبل از هجرت و توطئۀ قتل پيامبر صلى الله عليه و آله هيچكدام فراموش نشده بود. حضرت كنار كعبه خطاب به انبوه جمعيت فرمود: «دربارۀ من چه فكر مىكنيد؟» همگى گفتند: جز خوبى و نيكى دربارۀ تو چيزى نمىانديشيم.
پيامبر صلى الله عليه و آله آن ها را مورد عفو عمومى قرار داد و فرمود:
«إذهَبُوا فأنْتُم الطُّلَقاء».
بلال به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله بر بام كعبه رفت و اذان (شعار توحيد) سرداد و حضرت نماز ظهر را به جماعت خواندند.
پس از فتح مكه بتكدههاى مكه و اطراف آن به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله برچيده شد. و آن حضرت در ماه ذىقعده باانجام عمرۀ مفرده، مكه را به قصد مدينه ترك كرد. و اوّلين حج در حكومت اسلامىِ مكه، در سال هشتم هجرت برگزار شد.
حج پيامبر صلى الله عليه و آله (حجة الوداع)
پس از حكومت اسلامى در مكه، پيامبر صلى الله عليه و آله يك بار حج بجا آوردند كه به «حجةالوداع» معروف است.
در سال دهم هجرت دستور برپايى حج توسط جبرئيل