206
قرار دارد و جايگاه اصلى آن،در خارج از كعبه،در جايگاهى است كه بر آن گنبدى از چوب برپا گرديده و مردم در پس آن به نماز مى‌ايستند.همچنين علاوه بر آن،داراى گنبدى از آهن بوده كه چون موسم حج بيايد و مردم انبوه شوند،گنبد آهنين را جايگزين گنبد چوبين مى‌سازند.»
ابن جبير ادامه مى‌دهد:«در ماه رجب سال 579 ه.ق.هنگامى‌كه امير مكه «مكثربن عيسى»عمرۀ رجبيه گزارد،مقام را براى او از درون كعبه خارج ساختند و در جايگاه اصلى‌اش قرار دادند تا نامبرده در پسِ آن،نماز به‌جاى آورد.سپس گنبد چوبين مقام از روى آن برداشته شد كه امير،سنگ مقام را استلام كند.در اين هنگام گنبد براى بار ديگر بر روى آن بازگردانيده شد».
«...هنگامى‌كه (مكثربن عيسى) از طواف فارغ گرديد،در كنار ملتزم نماز بپاداشت.سپس به سوى مقام آمد و در پشت آن نماز گزارد.
در حالى‌كه مقام را براى وى از كعبه خارج كرده و در زير گنبد چوبين خود قرار داده بودند تا نامبرده در پس آن نماز بپا دارد.هنگامى‌كه نماز او به پايان رسيد،گنبد را از روى مقام برگرفتند و امير با دستان خويش آن را استلام كرد و سپس به‌صورت خود كشيد آنگاه گنبد بار ديگر بر روى آن قرار داده شد....» 1
طبق اين مطالب دانسته مى‌شود كه مقام ابراهيم تا اواخر قرن ششم هجرى،در جايگاه خود ثابت نبوده است.آنان سنگ مقام را از بيم دزدى و يا رسيدن آسيب،به درون كعبه منتقل مى‌كرده‌اند.
نگارنده در هيچ‌يك از نوشته‌هاى تاريخ‌نگاران دربارۀ مقام ابراهيم عليه السلام اشاره‌اى به زمان دائمىِ قرار گرفتن آن در جايگاه اصلى خويش و اين‌كه در چه زمانى براى نخستين بار جامه بر آن آويخته‌اند،برخورد نكرده‌ام.نخستين اشاره‌اى كه به جامه مقام ابراهيم خليل عليه السلام شده،همان مطلبى است كه قلقشندى (متوفاى سال 821 ه.ق.)-پس از توصيف جامۀ كعبۀ مشرفه‌درعصرخويش و برداشته شدن جامۀ قديمى آن و قرار داده