175و آزاد كردن آنان از هر عمل خيرى در چنين موقعيتى بالاتر است و گاهى به عكس است و در اين وقت،طواف كه موجب آزادى بندهها را تقويت مىكند و انسان را در مقامى از قرب به حق مىرساند كه اعمال و كردار و رفتارش هر يك موجب آزادى هزاران هزار خلق خداست،از اين رو ثواب طواف او بيشتر مىشود.
پس ثواب وابسته به موقعيت و كيفيت عمل است و در تاريخ اسلام افرادى بودهاند كه طواف خانه كعبه را تمام عمر،سالى چندين بار به جا مىآوردهاند،ولى از آنها اعمالى يا دستوراتى صادر شده كه صدها هزار مردم آزاد را به بردگى كشانده است،آرى اين ثوابها همگى شرط و شروطى دارد و مطلق نيست و با اختلافِ شرايط،كم و زياد مىشود. 1
ابن عباس نقل كرده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند:
«كسى كه پنجاه مرتبه طواف كند از گناه پاك مىشود،همچون زمانى كه از مادر متولّد شده است.» 2
محب طبرى نيز مىگويد:برخى از علما براى عدد طواف هفت مرحله ذكر كردهاند:
1-پنجاه بار طواف كردن در روز و شب،2-بيست و يك مرتبه،3-چهارده مرتبه، 4-دوازده مرتبه؛هفت بار در روز و پنج بار در شب،5-هفت مرتبه،6-سه مرتبه،7 - يك مرتبه. 3(لازم به ذكر است كه مراد از هر مرتبه طواف،هفت شوط مىباشد.)
ثواب طواف و منافع آن به قدرى زياد است كه امام صادق عليه السلام حتّى در شدّت بيمارى براى انجام آن،به بيتاللّٰه الحرام مىآمدند:
ربيع بن خيثم گفته است:امام صادق عليه السلام را در حالى كه به شدت بيمار بود ديدم كه ايشان را در محلى اطراف كعبه طواف مىدادند.حضرت هر گاه به ركن يمانى مىرسيد مىفرمود:تا ايشان را زمين بگذارند،سپس دست خويش را از محمل خارج كرده و بر