85رسول گرامى نيز به اين حقيقت كه انسانها در معرض خطا هستند اذعان دارند و مىفرمايند:
«كُلَّ بَني آدَمَ خَطّاءٌ وَ خَيرُ الْخَطّائين التَّوّٰابُون» 1«تمامى فرزندان آدم در معرض خطا هستند و بهترين خطاكاران كسانى هستند كه توبه كنند.»
از مجموع روايات و احاديث بر مىآيد كه گناه نوعى مرض است و بر مريض لازم است كه علاج مرض خود نمايد.اگر شخصى خواسته يا ناخواسته مقدارى سمّ بخورد، همه عاقلان مىگويند كه بر او واجب است دارو مصرف نمايد تا اثر سم را از بين ببرد و اگر اين كار را انجام ندهد گرفتار هلاكت مىشود.گناه براى روح و جسم هر انسانى به منزلۀ سمّ است.همانطوركه سمّ بدن بيمار را فاسد مىكند،گناه هم روح آدمى را تباه مىسازد.
قال على عليه السلام
«بِئْسَ الْقَلاٰدَةُ الْآثٰام»؛ 2«بد قلادهاى است قلادۀ گناهان».
گناه به گردنبندى مىماند كه هميشه به گردن انسان آويزان است و به وسيلۀ توبه است كه آدمى از دام گناهان رهايى مىيابد.
امام صادق عليه السلام نيز در روايت ديگرى به فساد گناه و معصيت اشاره كرده،مىفرمايند:
«مَا مِنْ شَيْءٍ أَفْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنْ خَطِيئَةٍ إِنَّ الْقَلْبَ لَيُوَاقِعُ الْخَطِيئَةَ فَمَا تَزَالُ بِهِ حَتَّى تَغْلِبَ عَلَيْهِ فَيُصَيِّرَ أَعْلاٰهُ أَسْفَلَهُ» ؛«هيچ چيز براى قلب انسان فساد انگيزتر از گناه نيست چه اينكه پيوسته شخص گنهكار درگناه خويش غوطهور مىشود تاآنجا كه قلبش واژگونه مىگردد.»
شيخ بهايى رحمه الله در شرح اربعين خود در زمينه وجوب توبه مىفرمايند:
«...شكى در وجوب فورى توبه نيست؛زيرا گناهان مانند سمّهاى ضرر رساننده به بدن است،چنانچه بر خورندۀ سمّ واجب است در معالجه شتاب كند تا بدنش هلاك نشود و از بين نرود.همچنين بر گنهكار واجب است ترك گناه و سرعت در توبه از آن،تا دينش ضايع نگردد،در جاى ديگر مىفرمايند:
«لِكُلِّ شَيْءٍ دَوَاءٌ وَ دَوَاءُ الذُّنُوبِ اْلإِسْتِغْفَارُ»؛ 3«براى هر بيمارى علاجى است و علاج گناهان آمرزش خواستن است.»
شكى نيست كه وقتى انسان گرفتار دام معصيت و گناه مىشود در حالى كه