370
خلاصه و نتيجه
اين بود اجمالى از تاريخ بيت‌الأحزان و طبعاً كسانى كه داراى فراغت كافى و دسترسى به منابع بيشترى دارند،مى‌توانند مطالب ارزنده و نكات جالب‌ترى در اختيار علاقه‌مندان قرار دهند.و اينك مطالب گذشته را به صورت چند نكته خلاصه و نتيجه‌گيرى مى‌كنيم:
1-بيت‌الأحزان،از دوران حيات حضرت زهرا عليها السلام تا سال 1344ه،محلى بوده است مشخص و معين كه شيعيان با پيروى از روش حسين بن على عليهما السلام در طول تاريخ به اين بيت اهميت خاصى قائل بوده و آنجا را همانند ساير مشاهد و حرمها زيارت و در آنجا به نماز و عبادت مى‌پرداختند و حتى امام غزالى اهل سنت نيز به نماز خواندن در اين محل تشويق و توصيه نموده است.
2-بيت‌الأحزان در زمان حسين بن على عليهما السلام داراى چادر و خيمه بوده و سپس به ساختمان مبدل گرديده است كه هنگام تخريب داراى گنبد بوده است.
3-بيت‌الأحزان در اصطلاح عامه،گاهى به«مسجد فاطمه»و گاهى با هر دو نام و گاهى نيز به«قبةالحزن»ناميده شده و طبعاً نويسندگان نيز از هر سه نام مصطلح،استفاده نموده‌اند،ولى آنچه مسلم‌است بيت‌الأحزان هيچگاه بعنوان يك مسجد واقعى شناخته نشده و وجود چند قبر در داخل آن كه سمهودى اشاره نموده،دليل و مؤيد اين معنا است.
مؤيد ديگر اينكه:در تأليفات مدينه شناسان،مانند«اخبار مدينه»ابن نجّار،(متوفاى 643ه.ق.) و«وفاءالوفا»ى سمهودى (متوفاى 911ه.ق.) و«عمدةالاخبار»احمد بن عبدالحميد عباسى،(متوفاى قرن دهم ه.)كه همۀ مساجد موجود در داخل و خارج مدينه را معرفى نموده‌اند،ازمسجدى به‌نام مسجد فاطمه ذكرى به ميان نيامده است.
4-نكتۀ مهم اينكه:بنابر مضمون روايات،بيت‌الأحزان در داخل بقيع بوده و همۀ مورخان بدون استثنا بر همين معنا تصريح و اضافه مى‌كنند كه در سمت جنوبى و در مجاورت حرم ائمه اهل بيت عليهم السلام قرار داشته است.بنابراين محلى كه در سالهاى اخير در