308حاكم نيشابورى با سند معتبر از امّ بكر بنت مسور نقل مى‌كند كه گفت:
«كان الحسن بن علي[ عليهما السلام ]سُمَّ مراراً كُلَّ ذلك يفلتْ حتّى كانت مرّة الأخيرة التّى مات فيها فإنّه كان يختلف كبده،فلمّا مات أقام نساء بني‌هاشم النوح عليه شهراً». 1
«به حسن بن‌على[ عليهما السلام ] بارها سم داده شد ليكن اثر چندانى نگذاشت ولى در آخرين مرتبه زهر كبدش را پاره‌پاره كرد،بعد از شهادت او بانوان بنى‌هاشم به‌مدت يكماه براى او سوگوارى كردند.»
ابن‌ابى‌الحديد مى‌نويسد:«چون معاويه خواست براى پسرش يزيد بيعت بگيرد،اقدام به مسموم نمودن امام مجتبى عليه السلام كرد؛زيرا معاويه براى گرفتن بيعت به نفع پسرش و موروثى كردن حكومتش،مانعى بزرگ‌تر و قوى‌تر از حسن‌بن‌على عليهما السلام نمى‌ديد،پس معاويه توطئه كرد،آن حضرت را مسموم نمود و سبب مرگش شد.» 2
در اين‌توطئه،بيش‌ترين نقش رامروان‌بن‌حكم 3كه‌فرماندار مدينه بود ايفا كرد.وقتى معاويه چنين تصميمى گرفت،آخرين مرتبه،طى نامه‌اى سرّى از مروان فرماندار خويش خواست تا در مسموميت حسن‌بن على عليه السلام سرعت گيرد و آن را در اولويت قرار دهد.
مروان جهت اجراى اين توطئه مأمور شد با جُعْده دختر اشعث همسر امام مجتبى عليه السلام تماس برقرار كند.معاويه در نامه‌اش نوشته بود كه جعده يك عنصر ناراضى و ناراحت است و از جهت روحى مى‌تواند با ما همكارى داشته باشد و سفارش كرده بود كه به جعده وعده دهد بعد از انجام مأموريتش،او را به همسرى پسرش يزيد درخواهد