204 1- از بين بردن سنن جاهلى و تثبيت احكام اسلامى؛ يكى از سنت‌هاى عصر جاهليت آن بود كه اگر كسى را به فرزند خواندگى مى‌پذيرفتند،تمام احكام فرزند واقعى خود را نيز براى او اجرا مى‌كردند؛مثلاً همانطور كه ازدواج با همسر پسران خود را حرام مى شمردند،ازدواج با همسر پسرخواندۀ خود را نيز جايز نمى‌دانستند.اين حكم جاهلى، نادرست بود و اسلام آن را لغو كرد.زيد بن حارثه؛پسر خواندۀ رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله بود.او به دستور پيامبر صلى الله عليه و آله با زينب بنت جحش-دختر عمّۀ رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله-ازدواج كرد.زينب فخر مى‌ورزيد و زندگى را بر زيد تلخ مى‌كرد تا اينكه سرانجام زينب را طلاق داد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله پس از آن،به دستور خدا با زينب ازدواج كرد تا به آن سنّت جاهلى،در عمل خط بطلان بكشد. ¹

2- كمك به درماندگان و يتيمان؛ رسول خدا صلى الله عليه و آله با سوده ازدواج كرد تا آبرو و ايمان او محفوظ بماند؛زيرا پس از مهاجرت به حبشه،شوهر سوده وفات كرد و وى بى سرپرست ماند و ممكن بود قبيله‌اش او را به طرف خود ببرند و به كفر و شركش باز گردانند.وهمچنين زينب بنت خُزيمه،بيوه‌اى بود كه رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله با وى ازدواج كرد تا آبروى آن زن فقير را حفظ كند؛همان زنى كه در حال فقر نيز بخشنده و دلسوز و معروف به امّ‌المساكين (مادر بينوايان) بود. ²

3- براى آزادى اسيران و بردگان؛ قبيلۀ بزرگ بنى‌المُصْطَلَق در جنگ با اسلام، مغلوب و اسير شد.پيامبر صلى الله عليه و آله با جويريه دختر حارث-بزرگِ بنى‌المصطلق-ازدواج كرد.

مسلمانان نيز به بركت اين ازدواج و به احترام رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله بسيارى از آنان را آزاد كردند.

بنابر نقل ابن هشام،صد خانواده آزاد شد. ³

4- تدبير سياسى براى كنترل و تضعيف دشمنان و حفظ مصالح سياسى مسلمين؛ رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله براى كنترل دشمنان و مخالفان،با عايشه،حفصه،امّ‌حبيبه،صفيه و ميمونه ازدواج كرد.امّ‌حبيبه در حالى مسلمان شد كه پدرش ابوسفيان،دشمن درجه يك