146درس سيزدهم:آشنايى با مذاهب عمده جهان اسلام
درس سيزدهم:آشنايى با مذاهب عمده جهان اسلام
حسن ايدرم لاهيجى
مذاهب چهارگانه،پيدايش و انحصار
مسلمانان با وانهادن اهلبيت عليهم السلام،با مسير دشوارى در صحنۀ زندگى دينى خود رو در رو شدند؛از يك سو برخى از پيشوايانِ نخستِ آنان نه تنها از گردآورى«سنّت»سر باز زدند بلكه چه بسا مانع از تدوين آن از سوى ديگران هم شدند.اين دورۀ فترت خود باعث شد كه شمار بسيارى از گفتهها و كردارهاى پيامبر در محاق فراموشى قرار گرفته و يا كاستى و فزونى يابد.علاوه بر اين،وجود برخى گرايشهاى سياسى ناسالم در آن روز بر گرمى بازار جهل و افترا افزود.
از سويى ديگر درايت و فهم حديث نيز مشكلى ديگر بود كه تفسيرها و انطباقهاى گوناگونى دربارۀ متون دينى پديد آورد و افزون بر اينها رخ نمود.مسائلى نو در صحنۀ زندگى مسلمانها و روشن نبودن قلمرو فهم عقل و چگونگى كاربرد آن ابهامهاى بسيارى با خود همراه داشت.پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و با مسائلى كه در زمينه خلافت به وجود آمد،رفته رفته و به مرور زمان،مكتبها و گرايشهاى گوناگونى به وجود آمد كه عمدۀ اين مكتبها و گرايشها،بردو رويكرد محورى شكل گرفتهاند: