135
برگشت از منا
همانگونه كه گذشت،حجاج بعد از ظهر روز دوازدهم مى‌توانند از منا خارج شوند.
مسؤولان كاروان توجه داشته باشند كه نبايد زودتر از اين وقت از حدود منا بگذرند و كسانى كه براى رمى جمرات مى‌روند و لحظاتى همانجا توقف مى‌كنند تا پس از اذان از منا خارج شوند،بايد توجه داشته باشند كه جمرۀ عقبه،آخرين حدّ منا است و قبل از ظهر از مقابل آن نگذرند.
اعمال مكه
اعمال بعد از منا تا آخر ذى الحجه وقت دارد، 1بنابر اين كسانى كه از انجام اعمال معذورند و در شلوغى نمى‌توانند اعمال را بجا آورند،صبر مى‌كنند تا پس از گذشت چند روز،خلوت شده و اعمال را بجا مى‌آورند.
البته بايد توجه داشت:تا وقتى كه طواف حج و سعى را بجا نياورده‌اند،بوى خوش همچنان حرام است و تا وقتى كه طواف نساء و نماز آن را بجا نياورده باشد،زن و مرد به يكديگر حرام هستند. 2
عمرۀ مفرده پس از اعمال
در حدّ امكان زائران به انجام عمرۀ مفرده پس از اعمال حج تشويق نشوند،چون احتمال آن هست كه اعمال را بطور صحيح انجام ندهند و همچنان در احرام باقى بمانند، به علاوه كه مراعات فاصله با عمرۀ قبلى نيز لازم است،كه به فتواى حضرت امام خمينى قدس سره در فاصله كمتر از يك ماه به قصد رجاء مى‌توان بجا آورد. 3
بيماران و مجروحان
اگر براى حاجى بر اثر بيمارى يا تصادف يا حادثۀ ديگر،مشكلى پيش آمد