88
گفتار سوّم: اسرار حدود مكّه
مكه حرم امن الهى است كه از اطراف به نقاط خاصى محدود شده و داراى حدود و ثغور معينى است. حرم مكه عبارت است از محدودۀ خاص مكه كه اين شهر را احاطه كرده است وخداوند به احترام مكه، حكم حرم را با حكم مكه يكسان قرار داده است.
مكه در فاصله هشتاد كيلومترى شرق درياى سرخ واقع شده است. اين شهر در طول چهل درجه و نه دقيقه و عرض سى و يك درجه و بيست و هشت دقيقه قرار گرفته و سيصد و سى متر از سطح دريا بلندى دارد.
حرم داراى علائم و نشانههاى روشن و مشخصى است 1 كه در هر طرف نصب شده است و مرز ميان حرم و آن سوى حرم را مشخص كرده است. أزرقى دربارۀ نصب علائم حدود حرم نُه روايت نقل مىكند. 2 اين علائم به دست مبارك حضرت ابراهيم عليه السلام نصب شدهاند.
حدود حرم از شش سمت معرفى شده است. از طرف طائف از راه عرفات و در ميان «نمره» در عرفات قرار دارد كه در مورد فاصلۀ آن با مكه اقوال مختلفى نقل شده