239
خلاصه و نتيجه
درپى ممنوعيت تدوين حديث وروى كرد حكومت ازدين وانزواى سياسى وفقهى اهل بيت در دوران بنى اميه خلأ بزرك فقهى درجامعه پديد آمد و بسيارى ازاحكام دين درجامعه ناشناخته ماند. اينجا بود كه فقهاى وابسته به دربار در جامعه پديد آمدند و چون باسنت پيامبر واهل بيت بيگانه بودند واحكام دين را نمى‌شناختند، متوسل به قياس شدند.در پى بيگانگى مردم با احكام دين از يك سو وانحراف فقهى از سوى ديگر، جامعه از نظر اجراى دستورهاى شريعت درخطرجدى قرارگرفت.امامان معصوم، دو وظيفه سنگين داشتند: نخست با انحراف فقهى مبارزه كردند تا فقها را ازكج روى باز دارند و دوم لازم بود جامعه را بادستورهاى دين آشنا سازند. به اين جهت اقدام‌هاى ذيل را انجام دادند:گفتگو با آن دسته فقيهانى كه براى استنباط احكام دين به قياس متوسل مى‌شدند وتوجه دادن آن‌ها به انحرافشان، بيان احكام دين،تربيت فقيه آگاه به احكام دين وارجاع به آن‌ها،گفتگوى علمى‌اين فقيهان با فقيهان كج رفته،حمايت از فقيهانى كه تربيت نمودند.حفظ جان فقيهان تربيت شده در مكتب اهل بيت، بيان فضيلت آن‌هاواستمرار ارتباط با اين فقيهان به صورت آشكار و يا سرّى ونامه نگارى، سازماندهى شيعيان، بيان وظايف شيعيان در برابر يكديگر و وظايف آن‌ها در برابر مسلمانان.