63به خانۀ خدا و انجام مناسك آن لازم است؛ بلكه اگر بخواهد به عمق اين هجرت دست يابد، لزوماً بايد استطاعت براى سفر به سوى الله را نيز داشته باشد: وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً. ¹

نتيجه اين سير، انس و دلدادگى به محبوب حقيقى و تقرب و نزديكى به ساحت قدس او است و رستگار و سعادتمند كسى است كه غير را بگذارد و بگذرد و به يار بپيوندد. اعمال و مناسك نورانى حج، بر صفاى درون ونورانيت دل، مى‌افزايد و پرده‌هاى حجاب دل را به كنارى مى‌نهد و او را آمادۀ لقاى الهى مى‌سازد. پيشواى هشتم مى‌فرمايد: «انّ علة الحج ... التقرّب في العبادة الي الله عزّو جل» «علت حج ورود به ميهمانى خداى متعال است و در آن تقرب و نزديك شدن به خداوند بلند مرتبه است».

در نقل است كه امام صادق (ع) در دعاى سفر حج فرمود: «... بسم الله دخلت بسم الله خرجت و في السبيل الله ...» تا آنكه فرمود: «انا عبدك و بك و لك ²».

از ديدگاه عارفان و دانشمندانى چون مولا احمد نراقى و فيض كاشانى، حج اعظم اركان دين و عمدۀ چيزهايى است كه آدمى را به حضرت ربّ العالمين نزديك مى‌سازد ... كسى كه قصد خانه كعبه كند، قصد خدا كرده و زائر او است و آن كه در دنيا قصد زيارت خانۀ او را كرده، سزاوار است زيارتش ضايع نشود و در ميعاد گاهى معين، مقصودش رسيدن به سوى او باشد. ³