49 مستأنفاً لما يستقبل 1»؛ «علت حج وارد شدن بر خداى متعال ... و بيرون آمدن همه گناهان گذشته و شروع كردن زندگى آينده با توبه است».
امام زين العابدين نيز مىفرمايد: «حق الحج ان تعلم انّه وفادة الي ربّك و فرارٌ اليه من ذنوبك و به قبول توبتك 2...»؛ «حق حج آن است كه بدانى آن ورود به آستان لطف پرودگارو فرار از گناهان به سوى خداوند است ...».
از ديدگاه عارف نامى بهارى همدانى، نيز حجگزاران با به جاى آوردن توبهاى راستين، آماده حضور درمجلس روحانيين مىشوند. 3
از نظر مولا محسن فيض كاشانى نيز قبولى حج و زيارت، منوط به توبه از تمامى گناهان، به درگاه الهى و باز گرداندن مظالم و خالص كردن خود براى خداوند (با توبه) است. 4
بر اين اساس امام باقر (ع) در تفسير آيۀ لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ كى از منافع و بركات عظيم حج را عفو و آمرزش الهى مىداند. 5
چهار. تقوا و پروا داشتن از خدا
«تقوا»، پرهيزگارى، خويشتندارى، پرهيز از گناه و پروا داشتن از خدا است. انسان مؤمن در هر حال بايد متقى و پرهيزگار باشد واز نافرمانى بپرهيزد و معصيت الهى را كوچك نشمرد. سفر روحانى حج، مهمترين عرضه مداومت بر خشيت از خدا و خويشتن دارى و