217
نماز پشت مقام ابراهيم
«مقام ابراهيم» سنگى است كه نشانى از حضرت ابراهيم را در خود دارد، به تصريح قرآن مجيد در نماز طواف، بايستى مقام ابراهيم بين نمازگزار و كعبه واقع گردد: وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى. 1
اين حكم علاوه بر آنكه يادبودى از تجديد كنندۀ بناى كعبه و قهرمان توحيد و جلوهاى از سپاسگزارى خداوند از آن حضرت است؛ نشانهاى مهم و اساسى براى رهپويان قرب الهى است.
نماز پشت مقام، بيانگر اين نكته است كه: رسيدن به قرب حق و وصال او، نيازمند راهنما و ارائه كنندۀ «صراط مستقيم» است و بدون آن، آدمى به بيراهه مىرود و سعيش تباه مىشود.
واسطه بودن مقام بين نمازگزار و كعبه و تاكيد قرآن بر اين موضوع (وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ...) ، جايگاه رفيع نبوت و امامت را در هدايت انسان بهسوى خداوند نشان مىدهد.
اگر كعبه نشان و محور توحيد است، مقام ابراهيم نشان نبوت و امامت است؛ زيرا آن حضرت هم پيامبرى صدّيق وَ اذْكُرْ فِي الْكِتٰابِ إِبْرٰاهِيمَ إِنَّهُ كٰانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا 2و هم امامى برگزيده وَ إِذِ ابْتَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قٰالَ إِنِّي جٰاعِلُكَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً 3است.
حال با وجود آنكه انبياى ديگر - از جمله پيامبر اسلام نيز در كنار كعبه حضور داشته- چرا نام يكى از آنان مطرح نشده است؟
پاسخ اين است كه: حضرت ابراهيم - به عنوان پدر انبياى الهى و شخصيتى كه مورد پذيرش پيروان اديان الهى است- نشانى جهانىتر