112

7 سرّ استطاعت

ترديدى نيست كه حج بر افراد توانمند از نظر بدنى، مالى و داراى ديگر شرايط واجب است. البته ديگران نيز مى‌توانند در اين عبادت حضور يابند (هرچند داراى شرايط نباشند)؛ ولى تنها بر شخص مستطيع واجب است. اين نكته موجب برترى براى شخص مستطيع نيست؛ بلكه مسئوليتى است كه وى در قبال خود و جامعه دارد. وجوب حج بر مستطيع داراى آثاروحكمت‌هايى است كه به برخى از آنها اشاره مى‌شود.

يك. جلوگيرى از طغيان و سركشى

يكى از آثار ثروت و قدرت طغيان است: إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَيَطْغىٰ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنىٰ بى نيازى و به عبارت ديگر «احساس بى نيازى» از جمله عواملى است كه انسان را به شكستن حد و مرزها وا ميدارد.

از جمله عوامل كنترل و جهت دادن به ثروت و قدرت، تقويت بُعد الهى و توجه دادن فرد به جامعه و نيازهاى آن است. حج موجب بازداشتن فرد از طغيان، به واسطه تعميق معرفت خداوند و توجه دادن حاجى به ابعاد مختلفى است كه در حج وجود دارد.