87است براى كسانى كه در منا باشند و در ساير بلاد پس از 10 نماز است كه اول آن نماز ظهر روز عيد و آخر آن نماز صبح روز دوازدهم است. فقها به استحباب اين تكبيرات فتوا دادهاند.
«فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ» اين آيات متضمن رخصت و جواز حركت در روز دوم از ايام تشريق است اگرچه افضل ماندن تا روز سوم است و لكن اگر بخواهد قبل از روز سوم حركت نمايد بايد حتماً بعد از زوال و قبل از غروب باشد كه اگر غروب شد بايد شب را نيز بماند و روز سيزدهم حركت كند.
در معناى «فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ» دو قول بيان شده است:
1. چون به سبب حج گناهان شخص آمرزيده شده بنابراين بر او گناهى نيست.
2. در تعجيل و تأخير (كوچ كردن) گناهى بر او نيست چون ممكن است بعضى توهم كنند كه تعجيل در حركت گناه است. آيه شريفه براى ردّ اين توهّم مىفرمايد: «فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ» كسى هم كه عجله كند گناهى بر او نيست.
«لِمَنِ اتَّقىٰ» يعنى اين حكم براى كسى است كه بپرهيزد و مراد از تقوا چنانچه در روايات آمده پرهيز از محرمات احرام است مانند صيد و نساء و ساير محرماتى كه باقى مانده است. در پايان امر به تقواى عمومى مىكند و مىفرمايد بدانيد كه همه شما بسوى خداوند محشور مىشويد.
نكتهها
1. پرهيز از افتخار به پدران
امام باقر عليه السلام مىفرمايد: عرب در جاهليت زمانى كه از حج فراغت پيدا مىكردند،