80بيع و دادوستد فضل الهى است. از همين جهت روايات نيز ابتغاء من فضل اللّٰه را به بيع تفسير نمودند و از اين آيه استفاده مىشود كه بيع و مبادله در اثناء حج مباح است علاوه تعبير از كسب و كار به فضل الهى نشانه ارزش و اهميت كسب و كار است. 16. تهيه زاد و توشه معنوى
در سفر حج موارد فراوانى براى تهيه زاد و توشه معنوى است كه بايد از آن غفلت نكنيد. در آنجا تاريخ مجسم اسلام و صحنههاى زنده فداكارىهاى ابراهيم عليه السلام قهرمان توحيد و جلوههاى خاصى از پروردگار ديده مىشود كه در هيچ جاى ديگر نيست و آنها كه روحى بيدار و انديشهاى زنده دارند مىتوانند توشه معنوى براى يك عمر از اين سفر بى نظير روحانى فراهم سازند. 27. حركت دسته جمعى از عرفات
افاضه از فيض و فيضان بمعناى سرريز شدن است (افاض اناءه) يعنى ظرفش را چنان پر كرد كه سرريز شد. افاضه از عرفات به معناى حركت و خروج دسته جمعى از صحراى عرفات است، گويا قرآن كريم كوچ همگانى مردم را از عرفات كه بطرف مشعر حركت مىكنند، به آبى تشبيه كرده است كه از فرط زيادى سرريز و سرازير شده است. 38. نجات از گمراهىها
خداوند بشر را از گمراهىهاى مختلفى نجات داده، گمراهى در تفكر، چنان كه گروهى را از بتپرستى به خداپرستى هدايت كرد و گروهى را در مسائل اخلاقى هدايت نمود، چنانكه افرادى به عرفات نمىرفتند و خود را برتر از ديگران مىدانستند، خداوند به