64ساخت كارخانههاى متعدد جهان را در موسم حج، شب و روز در سرزمين حجاز از اين سو به آن سو مىرانند. در آداب زيارت توصيه شده است كه در سفر بايد با همراهان مساعدت كرد. ولى من ديدم بهترين همكارى با اين مردم اين است كه به هيچ وجه مزاحم آنها نشوم، تا مشكلى بر مشكلاتشان افزوده نگردد؛ زيرا مىديدم اينها از شدتِ خستگى به ستوه آمدهاند.
يكى از آنها مىگفت: «به خدا چنان شده كه نمىتوانم نمازهاى واجب را در وقت بخوانم!» نمىدانم شما اين نكته را دانستهايد يا نه، كه نماز واجب را نخواندن در نظر مردم مكه و مدينه چه گناه بزرگى است؟
حالا در راه مكه هستم «لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ» ، اين جمله را هميشه مىگوييم، تا به خاطر داشته باشيم كه كجا مىرويم و چه بايد بكنيم. در ميان راه، اتوبوس ايستاد. هنوز شب است. گذرنامههاى ما را گرفتند و به مأمورانى كه در حدود حرم پاس مىدهند، دادند. ما اكنون نزديك حرم هستيم. از اين جا به بعد جز مسلمان كسى نمىتواند برود. مىخواستند ببينند ويزاى حج داريم يا نه. اين ويزا فقط مخصوص مسلمانان است. كنسولگرىهاى عربستان سعودى به غير مسلمان ويزاى حج و اجازۀ ورود به مكه و مدينه