94
مبحث دوّم رذيلتهاى اخلاقى
تمام صفات زشتى كه خداوند، ادراك زشتى آن را همچون زيبايى صفات پسنديده به همۀ انسانها الهام كرده 1 رذيلتهاى اخلاقى ناميده مىشود.
پيامبران الهى پس از عقايد، بيشترين تلاششان براى پاكسازى جامعه از رذيلتهاى اخلاقى بود، زيرا آلودگيهاى اخلاقى، ريشۀ همۀ مفاسد فردى و اجتماعى است و تا اين ريشه خشك نشود، اميدى به اصلاح جامعه نيست.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مبارزۀ با نفس و رذيلتهاى اخلاقى را «جهاد اكبر» مىناميد و مسلمانان را پس از موفقيت در «جهاد اصغر» كه مبارزه با دشمنان خارجى است، به تلاش براى كسب موفقيت در جهاد بزرگتر و مبارزه با دشمنان درونى، دعوت مىكرد.
صفات ناپسند، دشمنان داخلى انسانيت وجامعۀ انسانى هستند؛ تا انسان در مبارزۀ با اين دشمن پيروز نشود، پيروزىاش در مبارزه با دشمنان خارجى، كوتاه مدت و كم اثر است.
زشتترين رذيلتها
معيار ارزيابى رذيلتهاى اخلاقى، نقش مؤثر آن در انحطاط انسان و جامعه است. برخى از صفات زشت در شرايط خاصى به دليل نقش مؤثرتر آن، زشتتر است.
اينك شرح كوتاهى در مورد برخى از زشتترين رذيلتهاى اخلاقى از زبان پيشوايان بزرگ اسلام: