222تعارف و همزبانى و همدلى مىكشاند، خبرهاى اختصاصى ملتها را به سراسر جهان اسلام مىبَرَد و توطئهى تبليغاتى دشمن را كه هميشه، و امروز بيش از هر زمان، دستاندركار قلب حقيقت و دروغسازى و شايعهپراكنى است، خنثى مىكند و فاصلههاى مكانى و زبانى و پندارى را از ميان برمىدارد. با تبيين موفقيت يك ملت، در دل ملتهاى ديگر، اميد مىدمد و با تشريح تجربهى يك كشور، كشورى ديگر را مجرّب مىسازد. احساس انزوا و تنهايى را از افراد و ملتها مىزدايد و ابّهت دشمن را در چشم آنان مىشكند، مصيبتهاى بزرگ يك كشور را براى ديگران شرح مىدهد و آنان را به فكر علاج آن مىافكند.
توقف حجگزاران در موسم حج در يك نقطه، و بخصوص وقوف در عرفات و مشعر و مَبيت در منىٰ، همگى، زمينههاى مستعد اين شناختِ كارساز و كارآمدند.
شناخت عظمت و رحمت خداوند در حج
شناخت عظمت و رحمت خداوند در حج، به معنى تأمل در پايهگذارى اين خانه است كه درعينحال، هم خانهى خداست و هم خانهى مردم؛ إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنّٰاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبٰارَكاً وَ هُدىً لِلْعٰالَمِينَ . 1
هم جايى است كه انسان نيازمند، بدان روى مىكند و هم نقطهيى است كه عظمت آيين الهى در آن جلوهگر مىشود. آميزهيى از شكوه و عظمت و صفا و سادگى، يادگارى از نخستين نداى توحيد، و جايگاهى براى تحقق وحدت كلمه. هم نشاندار جاى پاى مجاهدان صدر اسلام، كه غريبانه در آن مبارزه كردند و مظلومانه از آن هجرت نمودند و فاتحانه و مقتدرانه بدان بازگشتند و آن را از نشانههاى جاهليت عرب پيراستند؛ و هم معطّر به نَفَس نيايشگران و جاى سجدهى متعبدان و دست نياز ثناگويان. هم مَطلَع خورشيد اسلام در آغاز و هم مشرق طلوع مهدى موعود در انجام. هم پناهگاه دلهاى رميده و هم اميد بخش جانهاى به ستوه آمده!