132
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفٰاضَ النّٰاسُ ؛ 1 همه با هم حركت كنيد. همه با هم افاضه كنيد و همه با هم به طواف بپردازيد. اين اجتماع همگانى براى چيست؟ مسلمانان نقاط مختلف دنيا، در يك نقطه گرد هم بيايند كه چه كنند؟ دور هم جمع شوند و در سكوت به صورت همديگر نگاه كنند و بعد از چند روز هم به اوطان خود برگردند؟! چرا دور هم جمع مىشوند؟ جمع شوند تا اختلافات خود را با هم مطرح كنند؟ اين جمع شدن به چه معنى است؟ جواب ايناست كه جمع شدن افرادى از همهى ملتها در يك نقطه؛ آن هم يك نقطهى مقدس، فقط مىتواند يك فايده و يك معنا داشته باشد و آن فايده و معنا اين است كه دور هم جمع شوند تادربارهى سرنوشتامتاسلامى، تصميم گيرى كنند و در اين مجمع، به حيث امت، يك قدم خوب برداشته شود و كارى سازنده و مثبت صورت گيرد.
اين كار سازنده و مثبت به چه كيفيتى مىتواند باشد؟ به اين كيفيت كه يك وقت است ملتهاى اسلامى آن قدر پيشرفتهاند - اميدواريم آن روز برسد - كه وقتى در حج جمع شدند، در خلالاينكنگرهى عظيممردمى، از برگزيدگان ملتها، مجلسِ مفصّلِ چند هزار نفرهاى تشكيل گردد واينمجلس، مصوّباتىداشته باشد و آن مصوّبات در همان كنگرهى عظيم به تصويب آحاد حجاجِ آمده از كشورها برسد و بعد براى اجرا به دولتها و ملتها ابلاغ گردد. اين بهترين كار است كه متأسفانه امروز عملى نيست؛ زيرا ملتها هنوز در اين زمينه، آن قدر پيش نرفتهاند؛ به خصوص كه دولتها هم به آنها كمكى نمىكنند. اما تا وقتى كه چنان تصميمگيرىِ عملى در موسم حج، امكان ندارد، كار واجب در آن جا چيست؟ ايناست كهملتها بههر نحوكه بتوانند، نسبت بهمصالح دنياىاسلام دلبستگىنشاندهند و ضمن تأكيد بر وحدت بين خود، به اظهار برائت از دشمنان دنياى اسلام بپردازند. اين كمترينكارى استكه مىشود در حجّى كه اسلام معين كرده است، انجام داد و متوقّع بود.
برائت، روح حج است
برائت را ما از بيرون نياوردهايم وارد حج كنيم؛ جزو حج، روح حج و معناى واقعى اجتماع عظيم حج است. بعضى اشخاص دوست مىدارند كه در مطبوعات و در