461جواب:
1 - آيه در امورى ترغيب به مشورت مى‌كند كه مربوط به خود مردم است، امّا اين‌كه امر تعيين خليفه و حاكم اسلامى به دست مردم است و به آنها واگذار شده، جاى بحث و بررسى دارد.
2 - مشورت در امرى صحيح است كه حكمى از خدا و رسول صلى الله عليه و آله دربارۀ آن نرسيده باشد، وگرنه هيچ‌كس حقّ ندارد در مقابلِ حكم خدا و رسول، از خود نظرى اعمال كرده و به اجرا گذارد. خداوند متعال مى‌فرمايد: وَ مٰا كٰانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لاٰ مُؤْمِنَةٍ إِذٰا قَضَى اللّٰهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاٰلاً مُبِيناً؛ 1«و هيچ مرد و زن مؤمنى را نرسد كه چون خدا و فرستاده‌اش به كارى فرمان دهند، براى آنان در كارشان اختيارى باشد و هركس خدا و فرستاده‌اش را نافرمانى كند قطعاً دچار گمراهىِ آشكار گرديده است.»
و نيز مى‌فرمايد: وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ مٰا يَشٰاءُ وَ يَخْتٰارُ مٰا كٰانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ؛ 2 «پروردگار تو هرچه را بخواهد مى‌آفريند و برمى‌گزيند و آنان اختيارى ندارند.»
3 - امّت اسلامى در مسئله تعيين خليفه و حاكم با نظام شورايى انسى نداشته است و تنها با دو آيه، بدون بيان كيفيت و خصوصيات آن، نمى‌توان نظام شورايى را ثابت نمود.
ج: استدلال به حديث «أنتم أعلم بامور دنياكم»
برخى از اهل سنت براى اثبات مدعاى خود در نظام شورايى، به حديثى تمسك كرده‌اند كه مضمونش اين است كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «شما به امور دنياى خود آگاه‌تريد.» مى‌گويند: حديث عام است و شامل همۀ امور دنيوى، از جمله تعيين خلافت به شورا نيز مى‌شود.
جواب:
1 - حديث سند معتبرى ندارد.
2 - مورد حديث امور جزيى دنيوى است، كه از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال شده، و حضرت،