324سنت پيامبر صلى الله عليه و آله ارزشى قائل نيستند. از همين رو مجبورند اين وسائط فيض نبوى را، به تعبير خودشان، از هر نوع جرح و تعديل مصون دارند، تا سنت نبوى ضايع نشود. در حالى كه پيامبر صلى الله عليه و آله براى بعد از خود دو چيز گران بها به ارمغان گذارده است: يكى كتاب خدا و ديگرى عترتش، كه با تمسك به هر دو، امّت از گمراهى و ضلالت در اماناند.
شيعۀ اماميه با تمسك به اين دو اثر گران بها مجال وسيعى در جرح و تعديل صحابه دارد، تا سنت نبوى را از اهلش اخذ كرده و به آن عمل نمايد.
3 - امر به حسن ظن اطلاق ندارد
سيد محمّد بن عقيل مىگويد: «حسن ظن به فعل مؤمن، خوب است، ولى نه در مقام بيان حق و ابطال باطل و جرح و تعديل؛ زيرا اگر حسن ظنّ را به اين مقام نيز تعميم دهيم احكام تعطيل، حدود و شهادات باطل و اساس شريعت ويران خواهد شد...» 1
اين مطلب كاملاً صحيح است، زيرا شارع مقدس گرچه فرموده است كه فعل برادر مؤمن بايد تصحيح و توجيه شود، ولى در جايى كه سخن از دين و شريعت است مىفرمايد: «برادر تو، در حكم دين توست، در دينت نهايت احتياط را انجام ده.» و مىدانيم كه بحث از صحابه در حقيقت بحث از الگوهايى است كه در زندگى انسان كارساز است. پس در حقيقت بحث از صحابى بحث از دين است، از اين رو بايد دقيق بوده و عادل را از فاسق جدا نماييم.
بررسى ادلۀ اهل سنت بر عدالت صحابه
اكثر اهل سنت كه معتقد به عدالت كلّ صحابهاند، به ادلهاى از كتاب و سنت و اجماع تمسك كردهاند كه در اين جا با ذكر آنها به جواب اجمالى مىپردازيم.
الف) آيات
در قرآن كريم آياتى دربارۀ صحابه وارد شده كه اهل سنت به جهت حسن ظن و