288اتهام به اين كتاب مبرّا نموده‌اند. مانند عبداللّٰه افندى شاگرد مرحوم مجلسى در كتاب رياض العلماء. و سيد اعجاز حسين در كتاب كشف الحجب و الاستار عن الكتب و الاسفار. و سيد خونسارى در كتاب روضات الجنات فى احوال العلماء و السادات. و شيخ عباس قمى رحمه الله در كتاب الفوائد الرضوية. و شيخ آغابزرگ تهرانى در كتاب «الذريعة».
ثالثاً: در مدرسۀ اهل‌بيت عليهم السلام براى خبرى كه با سند صحيح به رسول خدا صلى الله عليه و آله يا يكى از اهل بيت عليهم السلام بازنگردد ارزشى قائل نيستند و براى اين سورۀ جعلى هيچ نوع سندى عرضه نشده است. 1
رضازادۀ ملك، پژوهشگر تواناى كتاب بستان مذاهب، از آنچه از متن كتاب به دست آورده اين است كه نويسندۀ آن در سال 1025 به‌دنيا آمده و تا سال 1069 زنده بوده است. او پس از آن‌كه نسبت كتاب دبستان مذاهب را به شيخ كشميرى سست و غيرواقعى مى‌داند، 2 به ذكر ادله و بررسى قراين و شواهد گوناگون مى‌پردازد و چنين نتيجه مى‌گيرد: «همۀ اين قراين و شواهد كافى است تا از بُن دندان معتقد شويم مؤلف دبستان مذاهب يكى از پيروان پروپاقرص آذر كيوان و آيين دساتيرى است، آن هم معتقدى مورد احترام ساير آذركيوانيان و وى كسى جز موبد كيخسرو اسفنديار فرزند آذركيوان نيست». 3
وى در ادامه بحث، از انگيزۀ تأليف كتاب دبستان مذاهب پرده برداشته و مى‌نويسد: «مؤلف دبستان مذاهب خود داعيه‌دار آيينى ساختگى و قلابى بوده و غرض اساسى‌اش - بدون آن‌كه اظهار كند - سست كردن پايه‌هاى اعتقادى متدينين اديان ديگر و كشاندن آنها در جرگه معتقدان خود بوده است، از اين‌رو پاره‌اى از اسناد سست و بى‌پايه و مغرضانه از دهان مشتى مردم بنگى و چرسى بى‌فرهنگ نقل مى‌كند».
استعمارگران انگليسى نيز براى اجراى غرض مؤلّفِ دبستان مذاهب با وى