207هر كس كه او را به داشتن مكان توصيف كند، كافر است.» ¹امام صادق عليه السلام فرمود: «چيزى شبيه خداوند عزّ وجلّ نيست.» ² هم‌چنين فرمود:

«منزه است، خداوندى كه غير از او كسى‌به حقيقتش پى‌نخواهد برد. او همانندى ندارد.» ³

منزلت عقل از ديدگاه قرآن و روايات

قرآن كريم كسانى را كه از عقل خود استفاده نمى‌كنند، به بدترين چهارپايان تعبير كرده است و مى‌فرمايد: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللّٰهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لاٰ يَعْقِلُونَ، «همانا بدترين چهارپايان نزد خداوند اشخاص كر و گنگى هستند كه تعقّل نمى‌كنند» ⁴ و در جايى ديگر مى‌فرمايد: وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لاٰ يَعْقِلُونَ، «خداوند پليدى را براى كسانى قرار داده كه تعقل نمى‌كنند». ⁵

امام صادق عليه السلام در حديثى مى‌فرمايد: «... به عقل است كه بندگان خالق خود را شناخته و مخلوق‌بودن خود را مى‌شناسند، او مدبّر آنان است و همه تحت تدبير اويند، و تنها او باقى و بقيه فانى‌اند...» ⁶

قاضى عبدالجبار معتزلى در وصف ادلّه مى‌گويد: «اولين دليل عقل است، زيرا با اوست كه بين نيك و بد تميز داده مى‌شود و نيز به‌واسطۀ اوست كه حجّيت كتاب و هم‌چنين حجّيت سنت و اجماع ثابت مى‌شود.» ⁷

ابوعلى جبايى از بزرگان معتزله ميگويد: «همۀ معارفى كه در قرآن راجع به توحيد و عدل وارد شده، تأكيدكنندۀ امورى است كه عقل انسان به آن اذعان دارد...». ⁸