188 جواب:

علم غيب نه‌تنها براى اولياى الهى - اعمّ از رسول و امام - امكان دارد، بلكه ضرورت هم دارد كه در رسالۀ مستقلى به اين موضوع پرداخته‌ايم. هم‌چنين حيات برزخى اموات و ارتباط آنها با دنيا؛ مخصوصاً اولياى الهى به اثبات رسيده است.

حافظ هيثمى در مجمع‌الزوائد به سند صحيح از انس بن مالك نقل كرده است كه رسول خدا فرمود: «انبيا در قبورشان زنده‌اند و نماز به‌جاى مى‌آورند.» ¹ و نيز پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «علم من بعد از وفاتم همانند علم من در زمان حيات من است.» ²

دارمى به سند خود از سعيد بن عبدالعزيز نقل مى‌كند كه او وقت نماز را با همهمه‌اى كه از داخل قبر پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌شنيد، مى‌شناخت. ³

شبهه دوّم

ترمذى از ابن‌عباس نقل كرده كه گفته است: «هرگاه چيزى خواستى از خدا بخواه و هرگاه كمك خواستى از خدا طلب نما.» ⁴

جواب:

حديث به اين نكته اشاره دارد كه انسان از هركس كمك مى‌خواهد بايد به اين اعتقاد باشد كه همۀ امور به دست خدا و به اراده و مشيّت اوست، اگر كسى نيز كارى انجام مى‌دهد به لطف و عنايت و خواست اوست. لذا در آخر حديث مى‌خوانيم: «بدان‌كه همۀ مردم اگر اجتماع كنند تا به تو نفعى برسانند هرگز نمى‌توانند، مگر اين‌كه خداوند بر تو مقدر كرده باشد. و هم‌چنين اگر همۀ مردم اجتماع كنند تا بر تو ضررى برسانند هرگز نمى‌توانند، مگر آن‌كه خداوند بخواهد.»