1216 - علامه مير محمّد صالح كشفى ترمذى در «مناقب مرتضوى» از كتاب بحرالمناقب و مناقب ابن‌مردويه از زاذان رضى الله عنه نقل كرده كه على - كرم اللّٰه وجهه - فرمود:

«اين امّت به 73 فرقه متفرّق خواهند شد: 72 گروه از آنان در آتش و يك فرقه در بهشت است، و آنان كسانى‌اند كه خداوند در شأنشان فرمود: «و از خلقى كه آفريديم فرقه‌اى به حقّ هدايت مى‌يابند و [از باطل هميشه] به حقّ برمى گردند» ¹ آن‌گاه على عليه السلام فرمود: اينان من و شيعيان من هستند.

بررسى احاديث معارض

در برخى از روايات اهل سنت به خصوصياتى از فرقه ناجيه اشاره شده است كه مهم‌ترين آنها دو خصوصيت است:

1 - ابن‌ماجه روايتى نقل كرده و در ذيل آن چنين آمده كه عرض شد: اى رسول خدا! «مَنْ هُمْ؟؛ آنها كيانند؟» حضرت صلى الله عليه و آله فرمود: «الجماعة». ²

جواب ما از حديث فوق اين است كه: اولاً، قسم زيادى از روايات مشتمل بر عبارت پايانى كه ابن ماجه نقل كرده نيست، و مطلبى با اين اهميّت نمى‌تواند از بيان مصداقش خالى باشد.

ثانياً: ضمير «هم» در روايت به 72 فرقه بر مى‌گردد نه به فرقۀ ناجيه.

2 - در حديث ديگرى كه ترمذى آن را نقل كرده، پيامبر صلى الله عليه و آله فرقۀ ناجيه را اين‌گونه تعريف كرده است: «... ما أنا عليه وأصحابى»؛ ³ آن فرقۀ ناجيه فرقه‌اى است كه من و اصحابم در زمرۀ آن مى‌باشند. لكن اين حديث نيز از جهاتى قابل مناقشه است:

ألف) اين زيادتىِ مصداق در برخى از نصوص نيامده است.

ب) مراد به اصحاب يا تمام و يا اكثريت آنان است؛ احتمال اول باطل است، زيرا آنان بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله در اكثر مسائل اختلاف كردند. احتمال دوّم، با آن كه خلاف ظاهر