87شرح، نقش عثمانىها تا آن زمان يعنى در طول يك قرن تسلّطشان بر حرمين آشكار شده و معمارى حاكم بر مسجد، به تدريج معمارى رومى شده است. عثمانىها افزون بر تعميرات گسترده، بناى چندين مناره، تسهيلاتى نيز براى زائران و ساكنان حرمين قائل شده و اموال زيادى براى آنان ارسال مىكردند كه اصطلاحا به آن صُرّه همايون [كيسه پول همايونى] گفته مىشد.
نكته جالب در اين كتاب سهم برخى از سلاطين مغولى هند نظير بابر و همايون و اكبر و جهانگير است آنان نيز مبالغ هنگفتى به مكه مىفرستادند. اموال ارسالى هند براى مردم و اماكن متبركه حرمين، تا اواخر قرن سيزده بلكه اوائل قرن چهاردهم هجرى نيز ادامه داشت.
مسجدالحرام در دوره سعودىها
در سال 1368 قمرى، (1328 ش) عبدالعزيز سعودى دستور داد تا مسجد را از هر سو توسعه دهند. اين توسعه كه از سال 1375 قمرى / 1335 ش آغاز شد، مساحت مسجد را تا 160861 متر رساند. اين مقدار مساحت، براى جمعيت نمازگزارى بالغ بر سيصد هزار تن در نظر گرفته شد. تعداد درهاى مسجد نيز در اين افزايش تا 64 رسيد.
ملك فهد كه به دنبال مرگ برادرش خالد، در سال 1402 ق / 1361 ش به سلطنت رسيد، يكى از كارهاى اساسى خود را رسيدگى به امور حرمين شريفين قرار داد. وى به سال 1409 قمرى، تصميم گرفت، مسجد الحرام را به صورت بىسابقهاى افزايش دهد و به اصلاح و ترميم آن و اطرافش بپردازد. اين افزايش، تا اين تاريخ، بيشترين افزايشى بود كه در طول تاريخ مسجد الحرام در اين مسجد صورت گرفته بود.