167
گل غران چو بر غريدن آمد
يكى از مسائل فقهى مورد بحث در منا، آن بوده است كه آيا ساختمان در آنجا رواست يا خير. در اينباره، اختلاف نظريههاى فراوانى وجود داشته است. پيش از دوره وهابىها ساختمانهاى متعددى در منا بوده است؛ اما پس از آن، براى مدتى آن بناها تخريب شد و تا اين اواخر شيخ عبدالله بن باز با ساختن بناى دائمى در آنجا مخالف بود. از سال 1418 به اين سو، بناهاى جديدى ساخته شده است. اين بناها نه با مصالح معمول ساختمانى بلكه با پردههاى ضخيم است و تقريباً دائمى است. برخلاف گذشته كه چادرها پس از انجام مناسك برچيده مىشد، چادرهاى جديد در طول سال ثابت مىماند. همچنين راههاى اصلى و فرعى، همه سنگفرش يا آسفالت شده و به اين ترتيب منا در ايام حج، دلپذير شده است.
گفتنى است چادرهاى ايرانى در نخستين بخش منا، پس از عبور از وادى محسّر قرار دارد. اين بخش در عين حال كه از جمرات دور است، اما از نظافت و خلوتى بيشترى از نظر رفت و آمد ساير حجاج برخوردار است.
در بخش ورودى به منا از سمت وادى محسِّر، قربانگاه قرار داشت (و دارد) كه گويا چيزى از آن در منا واقع نشده بود. از سال 1420 هجرى، قربانگاه اصلى به محل ديگرى در فاصله 500 مترى منا به نام مُعَيْصم انتقال يافته و به صورت مجهز و با تقسيم بخشهاى آن براى حجاج كشورهاى مختلف، به فعاليت مشغول است.