392«به آنان علم فراوانى مى‌چشانيم كه از ائمه (عليهم السلام) مى‌آموزند.»
نتيجه
با توجه به احاديث ذكر شده درباره آب زمزم و با عنايت به تفسيرى كه ذيل
آيه إِسْقاء از امام صادق(ع) نقل شده است، به خوبى مى‌توان فهميد كه آب زمزم
كنايه از علم و چاه زمزم، نماد وجود مقدس اهل‌بيت (عليهم السلام) به عنوان تعليم دهندگان علوم حج است كه همراه با تعليم مناسك حج، اسرار و رموز آن را به ما مى‌آموزند و چون عالمان و فقيهان شيعه كه ناقلان علوم اهل‌بيت (عليهم السلام) مى‌باشند، جايگاهى خاص نزد آن بزرگواران دارند، از اين‌رو مى‌توان به علومى كه تعليم مى‌دهند، آب زمزم و بر خود آنها چاه زمزم اطلاق نمود. چنانكه حضرت ولى‌عصر(ع)، ايشان را حجت خوانده و گفتار آنان را موجب قطع عذر و بهانه تلقى نموده‌اند كه متن حديث چنين است:
«وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إلَي رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِم» 1
«اما در حوادثى كه واقع مى‌شود، به راويان حديث ما رجوع كنيد، زيرا آنها حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنها هستم.»
نكته و اشاره
طبق روايات اهل‌بيت (عليهم السلام) چاه زمزم مدت زمانى طولانى،