101 به اين مطلب استكه يكبار بجاى آوردن حج، انسان را از ملزم بودن به انجام حج در سالهاى بعد معاف مىگرداند.
الزام به حج پس از استطاعت
اگر شخصى پس از حصول استطاعت، از انجام حج خوددارى كند، بايد به
انجام آن ملزم شود. چنانچه امام صادق(ع) به عبدالله بن سنان فرمودند:
«لَوْ عَطَّلَ النَّاسُ الْحَجَّ لَوَجَبَ عَلَي الْإِمَامِ أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلَي الْحَجِّ إِنْ شَاءُوا وَ إِنْ أَبَوْا فَإِنَّ هَذَا الْبَيْتَ إِنَّمَا وُضِعَ لِلْحَجِّ» 1
«اگر مردم (اهل استطاعت) حج را ترك كنند، بر امام واجب است كه آنان را مجبور به انجام حج نمايد؛ چه بخواهند و چه نخواهند. چرا كه كعبه براى انجام حج قرار داده شده است.»
به عبارت ديگر پس از حصول استطاعت، تمايل يا عدم تمايل نسبت به حج، فاقد موضوعيت است و (با توجه به اسرار و رموزى كه در آن وجود دارد) بر همه اهل استطاعت واجب است.
رمزواره استطاعت
با توجه به اينكه حج، نماد و نشان ولايت اهلبيت (عليهم السلام) است (كه به نجات از دام بينش و روش شيطان منتهى شده و به اطاعت و عبادت خداوند مىانجامد)، از اينرو استطاعت علاوه بر توانايى انجام مناسك حج، به امورى اطلاق مىشود كه امكان عمل به ولايت و بهرهمندى از ربوبيت را فراهم مىآورد كه بارزترين مصاديق آن، دستجات گوناگون علم است. اميرمؤمنان(ع) در اينباره