144پس اين دو حافظ كه كوهى در حفظ و شناخت رجالند نظرشان بر تحسين حديث شهر بن حوشب است، پس بعد از اين نظر به حرفهاى بىربط البانى نكن...
2. تفسير شارحان حديث
شارحان صحيح بخارى و ديگران از علماى اهل سنت مستثنى منه در اين حديث را «مسجد» گرفتهاند.
الف) كرمانى در شرح صحيح بخارى در ذيل اين حديث مىگويد:
والإستثناء مفرّغ... فههنا تقديره: لاتشدّ إلى مسجد إلاّ إلى ثلاثة. وقد وقع في هذه المسألة في عصرنا مناظرات كثيرة في البلاد الشامية، و صنف فيها رسائل من الطرفين لسنا الآن لبيانها. 1
و استثناء مفرّغ است... پس اين حديث تقديرش اينگونه است: بار سفر به سوى هيچ مسجدى بسته نمىشود، مگر سه مسجد. و در اين مسأله در عصر ما مناظرات زيادى در شهرهاى شام شده و رسالههايى از دو طرف درباره آن تصنيف گشته كه ما الآن درصدد بيان آنها نيستيم.
ب) بدر الدين عينى در شرح صحيح بخارى مىگويد:
... إنّ المراد باعمّ العام ما يناسب المستثنى نوعاً و وصفاً كما إذا قلت: