90
19. تصحيح حديث «الانبياء احياء فى قبورهم...»
جماعتى از محدثان از طريق حسن بن قتيبه مدائنى، از مستلم بن سعيد ثقفى، از حجاج بن اسود، از ثابت بنانى، از انس نقل كردهاند كه پيامبر(ص) فرمود:
الأنبياء - صلوات الله عليهم - احياء فى قبورهم يصلّون. 1
پيامبران - كه درود خدا بر آنان باد - در قبرهايشان زندهاند و دعا مىكنند [نماز مىخوانند].
ناصرالدين البانى بعد از نقل اين حديث و بررسى اسناد آن مىگويد:
هذا و قد كنت برهة من الدهر ارى انّ هذا الحديث ضعيف؛ لظنّى انّه ممّا تفرد به ابن قتيبة - كما قال البيهقى - و لم اكن قد وقفت عليه فى (مسند ابى يعلى) و (اخبار اصبهان)، فلمّا وقفت على اسناده فيهما تبين لى انّه اسناد قوى، و انّ التفرد المذكور غير صحيح، و لذلك بادرت إلى اخراجه فى هذا الكتاب. 2
من در برههاى از زمان نظرم اين بود كه اين حديث ضعيف است؛ به جهت گمانم كه از منفردات ابن قتيبه مىباشد - آنگونه كه بيهقى گفته- در حالى كه من به وجود آن در كتاب (مسند ابىيعلى) و (اخبار اصبهان) واقف نبودم، و هنگامى كه بر سند آن در اين دو كتاب واقف شدم بر من واضح شد كه اين حديث سندى
قوى دارد و ادعاى تفرد ابن قتيبه صحيح نيست، و لذا مبادرت به تخريج آن در اين كتاب نمودم.