60
حقيقت درخواست شفاعت چيست؟
شفاعت پيامبر گرامى(ص) و ديگر شافعان راستين در روز جزا، جز طلب مغفرت از خدا دربارۀ گنهكاران امت چيز ديگرى نيست، در اين صورت، طلب شفاعت، در واقع طلب دعا از آنان خواهد بود و دعاى آنان، در سايه قرب و مقامى كه نزد خدا دارند، به هدف اجابت مىرسد و طبعاً گنهكار مشمول مغفرت خدا مىگردد. از طرفى، درخواست دعا از برادر مؤمن و فراتر از آن، از نبى گرامى كوچكترين اشكالى ندارد، اگر ما مىگوييم: «يا وجيهاً عنداللّه، اشفع لنا عند اللّه»، يعنى «اى كسى كه در پيشگاه خدا جاه و مقامى دارى، در نزد خدا درباره ما شفاعت كن (دعا كن خدا گناه ما را ببخشد يا حاجت ما را برآورده كند)».
اصولاً «استشفاع» يعنى طلب شفاعت، در كتابهاى حديثى و تفسيرى به معنى درخواست دعا وارد شده است؛ مثلاً بخارى، محدث معروف اهل سنت در صحيح خود، بابى را با اين عنوان آورده است: «هرگاه مردم در هنگام قحطى از پيشواى خود بخواهند كه براى آنان از خدا باران بطلبد، نبايد درخواست آنان را ردّ كند».
با توجه به اين اصل، نبايد درباره درخواست شفاعت كه حقيقت آن درخواست دعاست، شك و ترديد كرد؛ زيرا درخواست دعا از مؤمن از امور پسنديده است، چه رسد به انبيا و اوليا. از اين گذشته، برخى از ياران پيامبر از خود آن حضرت در زمان حيات و يا پس از درگذشت ايشان، درخواست شفاعت مىكردند، اكنون نمونههايى را يادآور مىشويم:
1.حديث انس بن مالك
ترمذى يكى از نويسندگان سنن چهارگانه ، از انس بن مالك چنين نقل مىكند: