85وجه عبارت است از ذات خداوند سبحان و وجودش. و گفته شده كه معناى ( وَ يَبْقىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ) اين است: باقى مىماند محبّت او كه به آن به سوى خدا تقرب جسته مىشود.
18. شوكانى در تفسير آيه: ( فَأَيْنَمٰا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ) (بقره: 115) مىگويد: «وجه الله قبلة الله أينما توجّهتم شرقاً أو غرباً » 1؛ «قبله خداوند، هركجايى است كه رو كنيد چه در شرق يا غرب».
ق) او در تفسير آيه: ( يَدُ اللّٰهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ ) (فتح: 10) مىگويد:
والمعني انّ عقد الميثاق مع رسول الله(ص) كعقده مع الله سبحانه من غير تفاوت. 2
و معناى آن اين است كه پيمان ميثاق با رسول خدا(ص) همان پيمان با خداوند سبحان است بدون هيچ تفاوتى.
5. ابن حجر عسقلانى و تأويل صفات
ابن حجر عسقلانى نيز از جمله كسانى است كه معتقد به تأويل صفات بوده و لذا بسيارى از صفاتى كه در صحيح بخارى آمده را تأويل كرده است. اينك به نمونههايى از آنها اشاره مىكنيم؛
الف) او در شرح حديث: « لله أفرح بتوبة العبد من رجل نَزَل مَنزلاً... » مىگويد: « واطلاق الفرح في حقّ