35 حق...» سوگند خوردن در برابر خداوند نيست. براى پرهيز از طولانى شدن بحث نمونههايى آورده مىشود:
«طبرانى» و «احمد» از «معاذ» و «ابوموسى» نقل مىكند كه به پيامبر(ص) گفتند: «از تو مىخواهيم به حق اسلام و به حق همراهى با تو، ما را از شفاعت خود محروم نساز». پيامبر(ص) نيز براى آنان دعا كرد. مردم به اين دو اعتراض كردند و همين سخنان ما را بيان كردند. پيامبر(ص) فرمود:
«شفاعت من براى كسى است كه بميرد، ولى ذرهاى به خداوند شرك نداشته باشد.»
«حافظ هيثمى» در «مجمع الزوائد»، راويان اين حديث را به جز «عاصم بن ابىنجود»، افراد كتاب «صحيح بخارى» دانسته است. وى درباره عاصم گفته كه راوى ضعيفى است، اما توثيق شده است. 1
«بخارى» در «مغازى» روايت مىكند كه فردى عراقى به «عبدالله بن عمر» گفت: «به حرمت اين خانه تو را سوگند مىدهم...». 2
احمد روايت مىكند مسروق به عايشه گفت: «به حق صاحب اين قبر از تو مىخواهم بگويى از خوارج چه شنيدهاى؟»
«ترمذى» اين روايت را نقل كرده و آن را حديث حسن دانسته است. روايتى ديگر از صحابى پيامبر(ص)، «ثمامه» نقل شده كه وى از «عثمان» شنيده است كه او در محاصره شدن خانهاش مىگفت: «شما را به