104 كه او از بهشتيان يا دوزخيان است؛ مگر درباره كسانى كه روايت شده است بهشتى يا دوزخى هستند؛ همانگونه كه درباره اهل بدر و برخى از صحابه مانند عكاشة بن محصن در روايت بيان شده است.
اما اين سخن خطابهاى و موضوعى انحرافى و قابل مناقشه است. توجه مسلمان به پروردگار خويش و لذت بردن از ذكر خدا بسيار نيكوست. اين سخن به گونهاى بيان شده كه نظر همه را به خود جلب مىكند. در پاسخ مىگوييم: ما در بحث علمى هستيم و سخنان خطابهاى سودى ندارد. ما پيش از اين گفتيم اگر وهابىها اعتقاد داشتند كه مقام كمال، در ارتباط بىواسطه بنده با خداوند و لذت بردن از ذكر خداست، ما اعتراضى نداشتيم؛ اما افسوس كه آنان بدعتگزار و تفسيقگر و تكفيركننده مسلمانان شدهاند.
اگر منظور شما اين است كه مشغول ذكر خدا بودن بهتر است، ما نيز اين سخن را مىپذيريم و اختلافى ميان شما و ما وجود ندارد؛ اما بايد توجه داشت كه مردم همه در يك سطح نيستند. بنابر اين اگر كسى با اعتقاد به خالق بودن خدا و يگانگى او به اسباب و واسطهها [ى فيض] روى آورد، يا اگر فردى اسباب را رها كرده و به مسبب اصلى روى آورد و به دليل ايمان بالاى خود، بدون واسطه به خداوند تقرب جويد، هر دو راه درست را رفتهاند. همه ايمان به خداوند دارند و با او ارتباط پيدا كردهاند. شايد بتوان گفت برخى برتر از ديگران هستند، اما هيچ يك به بيراهه نرفتهاند.
در رابطه با اين پرسش كه آيا سخن گفتن با مردگان و روى آوردن به