1) . طبرانى در المعجم الكبير، ج9، ص17 از طريق ابن‌وهب، از شيب، از روح بن قاسم، از ابى‌جعفر خطمى مدنى، از ابو امامة بن سهل بن حنيف، از عمويش عثمان بن حنيف روايت مى‌كند كه مردى براى خواسته‌اى نزد عثمان بن عفان مى‌آمد. اما عثمان به وى توجهى نمى‌كرد و خواسته‌اش را برآورده نمى‌ساخت. اين مرد عثمان بن حنيف را ديد و به او شكوه كرد. عثمان بن حنيف گفت: وضو بساز و سپس به مسجد برو و دو ركعت نماز بگزار. آنگاه بگو: «الَلّهُمَّ إنّى أسألُكَ وَأتَوَجَّهُ إلَيكَ بِنَبِينا مُحَمَّدٍ نَبِى الرَحمَةِ، يا مُحَمَّد إنّى أتَوَجَّهُ بَكَ إلى رَبّى فَتَقضى حاجَتى» و حاجت خود را بگو. سپس با من بيا تا برويم. آن مرد نيز همين كار را كرد. سپس نزد عثمان بن عفان آمد و دربان او را نزد عثمان بن عفان برد و او را بر روى حصير نشاند. آن‌گاه عثمان از او پرسيد چه حاجتى دارى؟ او نيز خواسته‌اش را گفت و عثمان برايش برآورده كرد. عثمان بن عفان به او گفت تا به اين لحظه فراموش كرده بودم كه چه حاجتى دارى. اگر حاجتى داشتى، باز هم نزد ما بيا. پس از آنكه آن مرد از نزد عثمان آمد، در راه عثمان بن حنيف را ديد و به او گفت: خداوند بهترين پاداش را به تو بدهد! تا زمانى كه راجع به من با او سخن نگفته بودى، عثمان به حاجت من توجهى نمى‌كرد. عثمان بن حنيف به او گفت: به خدا سوگند سفارش تو را به او نكردم، بلكه من در محضر رسول خدا بودم كه مردى نابينا آمد و از نابينايى‌اش اظهار ناراحتى كرد (سپس حكايت آن فرد نابينا را كه خداوند چشمانش را به او باز گردانيد به طور كامل برايش گفت). مالكى مى‌گويد: اين روايت را طبرانى صحيح دانسته است. اين حديث را شعبه از ابى‌جعفر نقل كرده است. نام ابو جعفر، عمير بن يزيد است كه فردى ثقه بوده و عثمان بن عمر به واسطه او از شعبه روايت كرده است. ابو عبدالله مقدسى مى‌گويد: اين حديث صحيح است. همچنين ابن‌تيميه مى‌گويد نقل روايت به تنهايى توسط او علم‌آور است؛ حال آنكه روايت روح بن عباده از شعبه را نقل نكرده است. اين اسنادى صحيح و بيانگر اين است كه او به تنهايى از عثمان بن عمر نقل نكرده است. مفاهيم يجب أن تصحح، ص137 به نقل از التوسل و الوسيله، ص101. من مى‌گويم: شيخ حمدى سلفي، تعليق‌نويس بر «المعجم» مى‌گويد كه در صحت حديث مرفوع ترديدى نيست؛ بلكه ترديد ما در داستانى است كه براى اثبات توسل بدعت‌آميز به آن استدلال مى‌شود؛ همان‌گونه كه طبرانى نيز مى‌گويد اين داستان را شبيب به تنهايى نقل كرده است. احاديث نقل شده از شبيب نيز به دو شرط بى‌اشكال است: اول اينكه روايت به واسطه فرزندش احمد از او نقل شده باشد؛ دوم: روايت را شبيب از يونس بن زيد نقل كند... سپس ادامه مى‌دهد: شيخ ما محمد ناصرالدين البانى مى‌گويد: اگر چه عون ضعيف است، اما روايت او بهتر از روايت شبيب است؛ زيرا با روايت شعبه و حماد بن سلمه از ابو جعفر خطمى موافق است. مى‌گويم: اما صاحب المستدرك در ج1، ص526 مى‌گويد: گفته شبيب قابل اعتماد است؛ زيرا او فردى ثقه و امين است. البانى اين مطلب را كتمان كرده است؛ در حالى‌كه وى مخالفان خود را متهم كرده هر آنچه را كه به نفعشان نيست، كتمان مى‌كنند. شيخ عبدالله مى‌گويد: به دلايل زير، سخن شيخ حمدى و شيخ او، سخنى انحرافي و فريبكارانه است: اول: اين داستان را بيهقى در دلايل النبوه، ج6، صص 166-168 نقل كرده است. او روايت را از طريق يعقوب بن سفيان، از احمد بن شبيب بن سعيد، از پدرش، از روح بن قاسم، از ابى‌جعفر خطمى، از ابوأمامة بن سهل بن حنيف، از عمويش عثمان بن حنيف نقل مى‌كند كه مردى نزد عثمان بن عفان مى‌رفت تا خواسته‌اش را اجابت كند... (تا پايان روايت). يعقوب بن سفيان، فردى حافظ حديث، پيشوا و ثقه است و حتى فراتر از ثقه است. اين اسناد صحيح است. بنابراين، داستان نقل شده نيز بسيار صحيح است. منذرى نيز در الترغيب، ج1، ص606 و هيثمى در مجمع الزوائد، ج2، ص279 با صحت اين داستان موافقت كرده‌اند؛ بلكه طبرانى در المعجم الصغير، ج1، ص307 و نيز الروض الدانى و ديگران از كسانى هستند كه با صحيح بودن اين داستان موافق مى‌باشند. دوم: احمد بن شبيب از رجال بخارى است. بخارى در صحيح خود و نيز در «الادب المفرد» از او روايت كرده است. مدينى نيز از او نقل كرده است. پدرش شبيب نيز از رجال بخارى است؛ به طورى كه در دو كتاب «الصحيح» و «الادب المفرد» از او نيز حديث نقل كرده است. بنابراين آشكار مى‌شود كه در صحت روايات شبيب، شرط نيست كه راوى آن يونس بن يزيد باشد. علاوه بر اين، مقدم شمردن روايت عون كه فردى ضعيف است، بر روايت كسى كه روايت او را بسيارى پذيرفته‌اند، نوعى ديگر از فريبكارى است؛ زيرا حاكم وقتى حديث فرد نابينا را به طور ناقص از طريق عون نقل مى‌كند، مى‌گويد: شبيب بن سعيد حَبَطى، از روح بن قاسم مطالبى را به متن و نيز سند اين روايت افزوده است. البته سخن شبيب پذيرفته‌تر است؛ زيرا او امين و ثقه است. مى‌بينيم كه حاكم نيشابورى نيز نظر حديث‌شناسان و دانشمندان اصول را كه - نقل عبارات زائد يك روايت از سوى فردى ثقه، پذيرفته است و روايت كسى كه آن را نقل كرده، بر كسى كه ناقص نقل كرده حجت است - تأييد و تقرير مى‌كند. البانى نيز سخن حاكم را ديده، اما از آن خوشش نيامده پس بى‌تفاوت از كنار آن گذشته و از روى لجاجت و خيانت‌ورزى روايت عون (راوى ضعيف) را ترجيح داده است. سوم: ممكن است گفته شود داستانى كه نقل شده، برداشت يكى از صحابه است؛ اما حقيقت اين است كه عثمان بن حنيف در راهنمايى مرد براى توسل، در پى اجراى دستورى بود كه از پيامبر اسلام شنيده بود؛ امرى كه در حديث نابينا نيز آمده است. چهارم: فرض كنيم كه اين داستان ضعيف است و روايت ابن‌ابى خيثمه داراى اشكال است، اما باز همين براى ما كافي است؛ زيرا رسول خدا وقتى به نابينا ياد مى‌دهد كه چگونه توسل پيدا كند، دلالت دارد كه توسل در همه موارد صحيح است و جايز نيست كه گفته شود توسل، نوعى بدعت است؛ چنان‌كه تخصيص آن به زمان حيات پيامبر(ص) نيز صحيح نيست. اگر كسى قائل به اين تخصيص شود، او بدعت گذارده است؛ زيرا حديث صحيح را تعطيل و عمل به آن را باطل قلمداد كرده است. چنين كارى نيز حرام است. نقل با تلخيص، صص13-19. همچنين ر.ك: هداية المتخبطين، صص29-40. مراجعه به اين كتاب توصيه مى‌شود، زيرا مطالب آن بسيار سودمند است.