102داشت، در اين صورت براساس مقررات ثابت و قطعى مذهبمان، به اين گونه اخبار نمى‌توانيم عمل كنيم; زيرا ائمه(عليهم السلام) مى‌فرمايند: چيزى كه موافق با كتاب خدا نباشد زخرف است . ¹

*فرض سوم

در مباحث پيشين روشن شد كه مراد از غلو، نسبت الوهيت و پيامبرى دادن به ائمه(عليهم السلام) و ساقط كردن تكاليف شرعى از آنان است; كه همه اين امور قاطعانه از سوى شيعيان رد مى‌شود.

تنها يك فرض از غلو باقى ماند و آن اعتقاد به ثبوت مقام و منزلتى براى ائمه(عليهم السلام) است كه پايين‌تر از منزلت پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) و بالاتر از منزلت ديگران است. آيا اين غلو است؟

در جواب اين پرسش بايد به مفهوم غلو توجه كرد. غلو به معناى زياده‌روى در حدود شرعى است. پس بايد در ابتدا حد و مرز شرعى بيان شود، تا بشناسيم كه چيزى بر آن زياد است تا آن را غلو بشماريم. اگر مرز نبوت و امتيازات و ويژگيهاى پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم)روشن نشود، نمى‌توانيم غلو را بشناسيم. پس بايد مرز مرتبه پايين‌تر از آن و ويژگى‌هاى آن را بشناسيم تا به آن مقيد شويم و زياده‌روى در آن را غلو بشماريم. و شناخت اين رتبه و ويژگيهاى آن تنها از طريق كتاب و سنت ممكن است.

اصل وجود منزلت وسطى كه پايين‌تر ازمنزلت پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) و بالاتر از منزلت مسلمانان باشد، مورد اتفاق مسلمانان است و در آن هيچ گونه اختلافى وجود ندارد; لكن اختلاف در دو جنبه است:

1. افرادى كه شايستگى اين منزلت را دارند;

2. ويژگيها و امتيازات اين منزلت.

پس غلو در اصل وجود اين منزلت نيست; زيرا لازمه آن غالى بودن همه مسلمانان است. پس غلو را بايد درهمين دو جنبه جست و جو كرد.

اهل سنت اعتقاد دارند كه اصحاب پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) در صدر اسلام از