50

فصل چهارم:محمدبن عبدالوهاب

محمدبن الوهاب (1111-1200 يا 1207 ق.) در عينيه نجد متولد، و پس از مدتى تحصيل نزد پدر خود، براى ادامه تحصيل به مكه و مدينه مسافرت كرد و نزد شيخ محمد بن سليمان كردى و محمد حبات سندى درس خواند. و وقتى به سفر حج رفت مسأله توسل مردم به حضرت رسول صلى الله عليه و آله را ديد و آن را مورد انكار قرار داد، وقتى با مخالفت علما و مردم مواجه شد به قصد اقامت به شام رفت اما چون مردم مى‌دانستند او منكر توسل است او را مجبور كردند كه از دمشق بيرون رود. او پس از وفات پدرش در سال 1153 به وضوح به مخالفت با عقايد مردم پرداخت. زركلى گويد: «مردم در سال 1160 او را از شهر خود عينيه بيرون كردند و او رهسپار درعيه گرديد» ¹ امير آن شهر محمد بن سعود - جدّ آل سعود - بود كه از او استقبال كرد و با يكديگر پيمان بستند كه قدرت و حكومت در دست ابن سعود و زعامت دينى در دست محمد بن عبدالوهاب باشد. مردم درعيه در فقر و تنگدستى بودند اما چون محمد بن عبدالوهاب هركسى را كه مخالف عقايد او بود كافر حربى دانسته و مال او را مباح مى‌شمرد از اين طريق با غارت اموال مسلمانان ديگر از نظر اقتصادى وضع خوبى پيدا كردند. ² عباس محمود العقاد گويد: