79 «وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللّٰهِ ...» ¹ مرتكبين به گناهان كبيره را جهنمى ندانسته و امر آنان را به خداوند واگذار مى‌كردند؛ لذا بدين علت مرجئه (مأخوذ از ارجاء) ناميده شدند. آنان معتقد بودند: جميع مسلمانان همين كه در ظاهر به اسلام شهادت دهند مؤمنند و ارتكاب گناه به ايمان ضررى نمى‌رساند. عقيدۀ آنان دربارۀ امام اين است كه چون كسى به امامت جامعۀ اسلامى انتخاب شد بايد هر چه گفت پذيرفت. اين فرقه در حقيقت از طرفداران متعصب معاويه و آل ابوسفيان و از مخالفان جدى خوارج و علويان بودند. آنان تا هنگامى كه امويان در رأس قدرت قرار داشتند توانستند به حيات خود ادامه دهند. امروزه به نظر نمى‌رسد مرجئه طرفدارانى در جهان اسلام داشته باشد.

10- معتزله؛

مؤسس اين فرقه واصل بن عطا از شاگردان حسن بصرى (م110ه‍ . ق.) بود كه با كمك «عمرو بن عبيد» اين فرقه را پديد آورد. فرقۀ معتزله در اواخر عصر اموى ظهور