83مسائل استظلال:
مسئله اوّل: چنانچه محرم به واسطه گرما، سرما، بارندگى و يا مرض ناچار شود، كه سايه بر سر گيرد، به فتواى همه فقها جايز است وليكن اماميّه مىگويند: بايد يك گوسفند كفاره بدهد.
اين حكم (قربانى) همچنان باقى است تا زمانى كه غير از ماشين سقفدار براى حجاج پيدا نشود و يا اين كه به خاطر مرض نمىتواند در غير ماشين سقفدار سوار شود.
مسئله دوّم: به فتواى اماميّه: زنان در حال راه رفتن و از روى اختيار مىتوانند سايه برسر بگيرند همچنان كه سايه بر سرگرفتن براى راهنماى زنان نيز جايز است، در صورتى كه حفظ راهنما براى زنان ضرورى باشد، يعنى اگر او نباشد، مشكلاتى براى زنان به وجود مىآيد، بنابراين جايز است همراه آنان، در ماشين سقفدار سوار شود. و همين طور براى راننده ماشين سقفدار هم، مانعى ندارد وليكن بايد كفّاره بدهد.
مسئله سوّم: استظلال به سقف، ديوار، درخت و خيمه براى محرم در حال استقرار (راه نرفتن) جايز است.
مسئله چهارم: هرگاه محرم ناچار شود كه سايه برسر گيرد، كفّاره بر او واجب مىشود ولى اگر اين كار تكرار شود، تا زمانى كه در يك احرام است همان يك كفّاره كافى است.
2 پوشيدن سر براى مردان:
به اتفاق جميع فقها پوشيدن سر براى مرد محرم جايز نيست ولى زن در حال اختيار هم مىتواند سر خود را بپوشاند، زيرا از روايات چنين استفاده مىشود كه احرام مرد در سر او مىباشد. و لذا به فتواى اماميه و مالكيان: جايز نيست سر خود را طورى در آب فرو ببرد، كه آب مسلّط بر آن باشد. و نيز پوشيدن سر با چيزهائى كه به سر مىچسبد مانند حنا و گل، جايز نيست.
و همين طور اگر حاجى اثاثيه خود را به هنگام پائين آمدن از ماشين روى سر بگيرد جايز نيست، چون با احرام او منافات دارد وليكن به اتفاق جميع فقها، چنانچه براى غسل جنابت، آب روى سرخود بريزد، مانعى ندارد.
به فتواى اماميه و بقيّه مذاهب غير از مالكيان: شستن سر در غير غسل جنابت جايز وليكن مالكيان آن را جايز نمىدانند. و سرانجام هر يك از دو طايفه از روايات دليل آوردهاند.